Neretva Nehri’nin kıyısında yer alan Mostar, Hersek’in başkentidir. Yaklaşık 115.000 nüfuslu şehir, Bosna-Hersek’teki iç savaş sırasında büyük zarar görmüştür. Mostar, Bosna Hersek’te Hırvat nüfusun çoğunlukta olduğu tek şehir. 1992’de başlayan savaş sırasında şehre yoğun bir Hırvat taarruzu gerçekleşmiş ve Mostar köprüsü Hırvat toplarıyla yıkılmıştır. Hırvat nüfus şehrin batı yakasında, Müslüman nüfus ise doğu yakasında( eski şehir) kalır. Sırplar, savaş zamanı buradan kaçmışlar şuanda buranın yönetimi Hırvatlarda.

Mostar şehrine 3 gez gitmiş olduğum burasını ne kadar sevdiğimi gösterir. Sonbahar, yaz ve ilk bahar mevsimlerinde bulunduğum şehirde gerçekten harika zaman geçirdiğimi söylemeliyim. Farklı mevsimlerde çektiğim kareleri de yazımda paylaştım.

Mostar Köprüsü’nün hemen arkasındaki tepenin üzerinde 30 metrelik bir haç göreceksiniz. Bosna Savaşı sırasında Hırvatlar tarafından yerleştirilen haç savaş bittikten sonra da kaldırılmamış.

Bosna Hersek ‘in Türk hakimiyetine girmesi Fatih Sultan Mehmet döneminde olmuştur. Evliya Çelebi’nin anlatımında “Mostar” kelimesi Latince’de köprü şehri anlamına geliyormuş. Boşnakça’da da “Most” kelimesi “köprü” anlamına geliyor. Mostar da “köprü bekçisi” anlamına geliyor.

Mostar, Arnavut kaldırımlı sokakları ve muhteşem mimarisiyle tarih, kültür ve fotoğraf severler için mutlaka ziyaret edilmesi gereken bir yer. Tarihi dokusunu korumuş çarşısı, savaş döneminin izleri silinip yeniden yapılan dünyaca meşhur köprüsü, Neretva nehrinin buz gibi suyu ile görülmeye değer bir yer.

Bosna Hersek’in para birimi Konvertiblna Marka (Convertible Marka) ya da kısaca KM olarak geçiyor. Döviz kuru sabit olarak 1 Euro = 2 KM şeklindedir.

Mostar, başkent Saraybosna’ya 2,5 saat uzaklıkta. Sabahtan çıkılıp günübirlik gezilebilir.Ulaşım için tren ve otobüs alternatifiniz var. Trenle ulaşmak uzun zaman aldığı için en iyi ulaşım otobüsle. Saraybosna Mostar arasındaki karayolu, muhteşem nehir ve orman manzarası sunuyor.

 

Mostar’daki otobüs terminalinde indiğinizde şehir merkezi yaklaşık 20 dakika yürüme mesafesinde. Otobüs terminalinde indikten sonra şehir merkezine toplu taşıma olmayıp yürüyerek ulaşımı sağlayabilirsiniz.

Mostar’a günübirlik geldiğim için ve restoranlarda zaman kaybetmemek için çoğu kez  börek, çörek tarzı şeylerle açlığımı yatıştırdım. Bazen de Boşnak köftesi ve dondurmasının tadına vardım. Mostar Köprüsü’nün orada dondurma satan birçok yer var. Restoran ve çay bahçeleri Mostar Köprüsü’nün civarında yoğundur. Buraları da deneyebilirsiniz.

Gezilecek yerler; Mostar Köprüsü, Bakırcılar Çarşısı, Koski Mehmet Paşa Camii, Eğri Köprü (Kriva Cuprija), Blagay Tekkesi, Neretva nehri, Saat Kulesi, Tara Kulesi, Müslüm Bey Konağı, Biscevica Evi , Karagöz Bey Camii

 

Mostar köprüsü ( Stari Most- Eski Köprü)

Kente adını veren Mostar Köprüsü, 1557-1566 yılları arasında Mimar Sinan’ın öğrencilerinden Mimar Hayreddin tarafından yüzüğün üst kısmı şeklinde tasarlanmış olup Neretva Nehri üzerine inşa edilmiştir. Kimin tarafından yapıldığını belgeleyen 1567 tarihli fermanın resmi de Tara Kulesi’nde bir panoda yer alıyor.

Nehire 24 metre yüksekte yer alan tarihi köprünün yapımında 456 adet taş blok kullanılmış. Ahşaptan yapılma eski asma köprünün yerini alan yapı, 30 metre uzunluğunda. Genişliği ise 4 metre civarında. Köprünün her iki ucunda Tara ve Halebiye isimli kuleler bulunuyor.

1992 yılında Sırplar tarafından harap edilen köprü, Kasım 1993’te Hırvatlar tarafından tekrar bombalanıp yerle bir ediliyor. Hırvat Komutan gerekirse burayı almak için atom bombası atın, hiçbir Osmanlı eseri kalmasın diyor. Bombalıyorlar, yıkılmıyor. Ve sonra mimar olan bir komutan köprünün bir kilit taşının olduğunu keşfediyor. Kilit taşını buluyorlar ve köprü çökertiyorlar. Köprünün üzerinde 99 adet basamak bulunuyor. 99 rakamının Allah’ın isimlerinden geldiği söyleniyor. Yapının yeniden inşası; TİKA, UNESCO ve Dünya Bankası’nın desteğiyle 1997 yılında başlamış. Orijinal taşların da kullanıldığı bu süreç, 2004 yılında tamamlanmış. Yapıldığı zaman ne yazık ki birebir aynısını yapamıyorlar ve basamakların sayısı 94’ e düşüyor.

Mostar Köprüsü, Boşnak dilinde “Stari Most” (Eski Köprü) diye geçiyor. Evliya Çelebi’nin anlatımında, eskiden gençler bu köprünün orta yerinden Neretva Nehri’ne atlar ve vezirlerden bahşiş alırlarmış. Günümüzde de, neredeyse 500 sene geçmesine rağmen aynı gelenek devam ediyor. Bu kez gençler, atlamanın şartı olarak turistlerden para topluyor. Kendilerini tatmin edecek parayı bulamazlarsa atlamıyorlar. Fakat bazı ölüm olaylarının yaşanması sonucu artık atlayışlar yetki belgesi alan yüzücüler tarafından gerçekleştiriliyor.

Köprüde kayacağım korkusuyla yürüyerek karşıya geçmek, nehrin buz gibi sularında ayaklarınızı serinletmek harika bir duygu, gezi bitiminde seyrine doyum olmayan köprü ve nehre bakan kafelerde bir şeyler yiyip içmek de keyfe keyif katıyor.

Son olarak köprünün taşları aşırı kaygan. Bu nedenle altı kaygan olmayan bir ayakkabı giymekte fayda var.

Bakırcılar Çarşısı (Old Bazaar Kujundziluk) , Eski Çarşı

Eski Çarşı’nın Mostar Köprüsü’ne çıkan yollarında kendine yer edinen Bakırcılar Çarşısı, Mostar gezilecek yerler listesinin en kalabalık noktalarından eski bir Osmanlı çarşısıdır.

Geleneksel restoranlar, el sanatları tezgahları, küçük antika dükkanlar, hediyelik eşyalar ve pek çok göze hoş gelen ürünleri burada bulabilirsiniz. Çarşıda dolaşmak, Mostar’da yapılması gereken bir aktivite. Kalabalıktan sıyrılarak renkli sokaklarını, canlı atmosferini ve otantik havasını keşfedebilirsiniz.

 

 

Koski Mehmet Paşa Camii

Şehirde Müslümanlara ait 2. en büyük yapı olan camii 1618 yılında inşa edilmiştir. Minareye çıkmak 3 euro. Neretva’yı ve Eski Köprü ( Stari Most) ‘yü en güzel bu minareden görebilirsiniz. Çıktığınızda nefes kesici ve muazzam bir manzara yakalayıp, harika fotoğraflar çekebilirsiniz. Burası şehri, köprüyü ve genel manzarayı fotoğraflamak için en iyi nokta.

Eğri Köprü (Kriva Cuprija)

‌Radobolja Deresi üzerinde yer alan Eğri Köprü, 1558 yılında inşa edilmiş. Mostar Köprüsünün minyatür bir versiyonu gibi , çok güzel ve romantik bir yer. Mostar Köprüsünden çıktıktan sonra (batı yakasında) ilk sola döndüğünüzde yol sizi bu köprüye ulaştıracak.

Blagay Tekkesi

Bektaşi tekkesi olarak 16.yüzyılda  ‌Mostar’a bağlı ‌Blagay Kasabası’nın sınırları içerisinde kurulan dini mekân, Osmanlı’nın bölgede kök salmasına olanak sağlamış. Neretva’nın bir kolu olan Buna ırmağının kaynağında bulunan Blagaj Tekkesi, Boşnaklara müslümanlığın yayıldığı ilk yerdir. Sarı Saltuk hazretlerinin Horasandan 15. Yüzyıl başlarında 700 atlı arkadaşı ile tahta kılıç kuşanıp İslamı tebliğ için geldiği tekke olarak bilinmektedir.

Mostar’dan taksi ile 15 kilometre uzaklıkta yer alıyor. Ama dönüşte sıkıntı olabiliyor. Çünkü orada sabit taksi yok. Müşteri bırakmaya gelen taksi ile döneceksiniz. Her ihtimalde gittiğiniz taksinin numarasını alın. Çok güzel bir yer. Tekkeye giriş 5 KM. Muhteşem fotolar çekilebilir. Adam başı 4 KM ye  botla mağara gezilebiliyor.

Neretva Nehri

225 kilometrelik uzunluğa sahip Neretva Nehri, göz alıcı zümrüt yeşili rengi ile Avrupa’nın en temiz nehirlerinden biri kabul ediliyor. 400’den fazla kuş türü başta olmak üzere birçok canlıya ev sahipliği yapan nehir, yüksek debisi nedeniyle rafting turlarının vazgeçilmez adresleri arasında sayılıyor. bu güzelliği izlerken, Mostar Köprüsü‘nden kendini Neretva Nehri’nin serin sularına bırakanları izleyip en az onlar kadar heyecanlanmak da cabası.

Tara Kulesi

Mostar’dan çekmiş olduğum diğer kareler ile yazıma veda ediyorum. Sizlere Mostar’da harika bir tatil diliyorum.